Promene na plodovima jabuke za vreme čuvanja u skladištima

Promene na plodovima jabuke za vreme čuvanja u skladištima

Iako su uslovi koji vladaju u skladištima kontrolisani, postoji mogućnost kvarenja plodova voća. Uzrok tome su pojave bolesti, o kojima se mora voditi računa još u toku vegetacije, pre berbe i fiziološke promene. Ovih bolesti u toku vegetacije ili nema ili se javljaju na kraju vegetacije.
 

Jabuke - © Foto: Delta Agrar

 

Treba razlikovati parazitske bolesti od tzv. fizioloških pojava na plodovima jabuke. Fiziološke pojave koje se često javljaju na plodovima jabuke tokom skladištenja i čuvanja su: gorke pege, staklavost, jonatanove pege, smeđa boja pokožice, oštećenja od smrzavanja, brašnjavost, oštećenja od visoke koncentracije ugljen-dioksida i druge.
 

Česta pojava na plodovima jabuke u skladištu je i monilijumska trulež, čiji je uzročnik gljivica Monilinia fructigena. 

Uzročnici bolesti na plodovima jabuke u skladištima i hladnjačama najčešće su parazitske ili saprofitske gljivice, a vrlo retko neke vrste bakterija. Uglavnom se javljaju gljivice iz rodova Gloeopsorium, Penicillium, Botrytis, Monilinia, Alternaria, Trichothecium, Phoma, Leptothyrium i Nectria.
 

Fungicid - © Foto: Delta Agrar

Gleosporijska ili gorka trulež

Najčešća i najopasnija bolest na plodovima jabuke u toku skladištenja je bolest koju uzrokuju gljivice iz roda Gleosporium, kao što su vrste G. album, G. fructigenum, G. perennans i dr. Simptomi bolesti se u početku javljaju kao svetlosmeđe pege sa plitkim udubljenjima.
 

Jabuke - © Foto: Agromedia

Kasnije dolazi do truleži koja zalazi duboko u plod, ispod pega, međutim, vrlo retko dolazi do truleži celog ploda. Na kraju se na površini pega razvijaju smeđe gljivice u obliku koncentričnih krugova. Spore ili konidije gljivica dospevaju na plodove jabuke još u toku vegetacije, a najviše uoči berbe, jer je gljivica stalno prisutna na drvenastim organima voćke. Međutim, bolest se razvija i u skladištu, tek nakon određenog vremena fiziološkog sazrevanja plodova. Od zaštitnih mera moguća je primena određenih fungicida dva puta uoči berbe, s razmacima tretiranja u zavisnosti od karence upotrebljenih fungicida.
 

Uzročnici bolesti na plodovima jabuke u skladištima i hladnjačama najčešće su parazitske ili saprofitske gljivice, a vrlo retko neke vrste bakterija. 

Zelena ili penicilijumska plesan

Uzročnik je saprofitska gljivica iz roda Penicillium. Bolest se još naziva i zelena plesan. Tipični znaci bolesti su trulež plodova, koja obično zahvati ceo plod, za razliku od prethodno opisane pojave. Na površini napadnutih plodova razvijaju se karakteristične gljivice zeleno-plave boje koje predstavljaju konidiofore s konidijama. Za ovu bolest je svojstven neprijatan miris, inače karakterističan za sve Penicillium vrste. Posebnih zaštitnih mera protiv zelene plesni nema, osim primene fungicida, koji se koriste u zaštiti od gleosporijske truleži.

Monilijumska trulež

Česta pojava na plodovima jabuke u skladištu je i monilijumska trulež, čiji je uzročnik gljivica Monilinia fructigena. Bolest se još naziva i smeđa trulež. Radi se o istoj gljivici koja dolazi na plodovima jabuke i u toku vegetacije. Za razliku od gorke truleži, ova trulež se javlja već na samom početku skladištenja. Vrlo brzo se širi pa plodovi naglo propadaju.
 

Jabuke - © Foto: Agromedia

U skladištima se može javiti na dva načina. U prisustvu svetla javlja se tzv. tipični tip monilijumske truleži, koja se karakteriše pojavom konidija, koje se javljaju u koncentričnim krugovima na površini zaraženih plodova, ili se u odsustvu svetla javlja tzv. sterilni tip monilijumske truleži. Plod pocrni i truli bez stvaranja karakterističnih pojava konidija na površini ploda. Mere suzbijanja same bolesti u toku vegetacije su uobičajenim fungicidima koji se koriste protiv monilijumske truleži plodova.

Siva plesan

Ovu pojavu uzrokuje gljivica Botrytis cinerea. Bolest se prepoznaje po karakterističnoj sivkasto-paučinastoj prevlaci, koja se razvija na plodovima. U nekim zemljama zaštita se sprovodi u skladištu biološkim preparatom Trichodeom, koji je specifičan fungicid na bazi spora gljivica Trichoderma harzianum.

 

Autor: Dejan Čorogar, dipl. ing. fitomedicine

 

Komentari

E-KNJIGA

Vodič za uspešno gajenje borovnica

.