Celer važi za jednu od zahtevnijih povrtarskih kultura, ali uz dobru organizaciju, mehanizaciju i tržište može da donese odličnu zaradu. To potvrđuje i porodica Vukčević iz Počekovine kod Trstenika, koja se ovom proizvodnjom bavi već četvrt veka i danas pod celerom ima između 2,5 i 3 hektara.
Za porodicu Vukčević iz Počekovine celer nije samo još jedna povrtarska kultura već glavni proizvod na gazdinstvu. Kako objašnjava Negovan Vukčević, upravo se celer tokom godina pokazao kao kultura koja donosi najviše zadovoljstva kada su u pitanju i prinosi i zarada.
Možda vas zanima
Iako proizvodnja nije jednostavna, ulaganja se mogu isplatiti. U dobrim godinama prinosi dostižu i do 1.000 kilograma po aru, što ovu proizvodnju čini veoma interesantnom za povrtare koji su spremni da ulože vreme i trud.
Proizvodnja počinje usred zime
Kako objašnjava Vukčević, proizvodnja rasada počinje već sredinom januara. Koristi se kontejnerski rasad jer omogućava gotovo stoprocentno nicanje biljaka. Rasađivanje se obavlja krajem aprila i početkom maja, dok prvi celer za tržište stiže krajem jula ili početkom avgusta.
Berba i prodaja traju sve do decembra, a nekada i do novogodišnjih praznika.
Celer zahteva redovno navodnjavanje, zaštitu i negu tokom cele vegetacije, zbog čega se smatra jednom od zahtevnijih povrtarskih kultura.
Bez mehanizacije nema ozbiljne proizvodnje
Na gazdinstvu Vukčević gotovo svi poslovi obavljaju se uz pomoć mehanizacije. Od formiranja banaka i sadnje, preko sistema za navodnjavanje kap po kap, pa sve do vađenja i pranja korena.
Za vađenje koriste specijalne vadilice namenjene upravo celeru, nakon čega se proizvod pere, pakuje u gajbice i priprema za tržište.
Prema rečima domaćina, na manjim parcelama proizvodnja je moguća i sa manje mehanizacije, ali za veće površine ručni rad postaje veoma težak i neisplativ.
Najveći neprijatelji su puževi i vrane
Pored bolesti i standardnih izazova u proizvodnji, poseban problem predstavljaju puževi i vrane.
Puževi mogu da nanesu značajne štete mladim biljkama, pa se zaštita mora sprovesti odmah nakon sadnje.
Međutim, mnogo neobičniji problem predstavljaju vrane koje oštećuju trake sistema za navodnjavanje kap po kap. Kako bi ih sprečili da uništavaju instalaciju, Vukčevići su razvili sopstveni način zaštite.
Po krajevima parcela razvlače tanke konopce koji se gotovo i ne vide golim okom, ali ih vrane primećuju i izbegavaju. Kako kaže Negovan, nakon postavljanja ove zaštite više nisu imali značajnijih problema sa oštećenjem sistema za navodnjavanje.
Više od polovine proizvodnje završava u Crnoj Gori
Plasman proizvedenog celera nije problem za gazdinstvo Vukčević. Veći deo robe odlazi prema Podgorici i drugim gradovima u Crnoj Gori, dok se ostatak prodaje kupcima iz Beograda, Kragujevca i preko lokalnih otkupljivača i magacina.
Više od polovine ukupne proizvodnje završava na crnogorskom tržištu, zbog čega se porodica već godinama ne bavi prodajom na pijacama.
Velika ulaganja, ali i dobra računica
Početkom sezone cena celera najčešće se kreće oko 100 dinara po kilogramu, dok kasnije tokom godine varira u zavisnosti od ponude i potražnje. I kada cena padne na 50 do 60 dinara po kilogramu, proizvodnja može biti isplativa ukoliko se ostvare dobri prinosi.
Vukčević ističe da je celer jedna od skupljih povrtarskih kultura za proizvodnju zbog troškova semena, zaštite, đubriva, navodnjavanja, mehanizacije i radne snage.
Na njihovom gazdinstvu u proizvodnji učestvuje šest članova porodice, uz dve stalno angažovane radnice tokom cele sezone.
Početi postepeno
Za one koji razmišljaju da uđu u proizvodnju celera, Negovan savetuje oprezan pristup. Najpre je potrebno obezbediti osnovnu mehanizaciju i organizovati radnu snagu, a zatim krenuti sa manjim površinama.
Tek nakon sticanja iskustva i usavršavanja tehnologije proizvodnje, smatra on, treba razmišljati o širenju zasada i većim ulaganjima.
Komentari