Zemljište nije samo podloga u kojoj biljke rastu – ono je živ ekosistem bez koga nema ni prinosa ni hrane. Upravo zahvaljujući mikroorganizmima, gljivama i drugim oblicima života u zemljištu, biljke imaju pristup hranljivim materijama, a plodnost se obnavlja i čuva. O tome je na stručnom predavanju govorila dr Vera Raičević, sa Poljoprivredni fakultet u Zemunu, član stručnog tima kompanije Biofor System.
Živo zemljište je temelj poljoprivrede
Kada govorimo o zemljištu i njegovim funkcijama, važno je razumeti da ono sve te funkcije obavlja zahvaljujući svom živom delu – bioti. Mikroorganizmi, gljive, kišne gliste i različiti beskičmenjaci čine složen sistem koji zemljištu daje život.
Možda vas zanima
Bez te žive komponente, zemljište bi bilo mrtav supstrat u kome biljke ne bi mogle da rastu. Kako ističe dr Vera Raičević, zemljište je pravi kamen-temeljac ishrane čovečanstva – više od 98 odsto hrane koju konzumiramo potiče upravo iz zemljišta i aktivnosti zemljišnih mikroorganizama.
Čarobni svet u jednoj kašičici zemlje
U jednoj kašičici plodnog zemljišta nalazi se neverovatna raznovrsnost života. U tom malom uzorku mogu se pronaći bakterije, gljive, alge, protozoe i virusi – milioni i milijarde mikroorganizama, kao i hiljade različitih vrsta.
Posebno je fascinantan podatak da se u samo jednoj kašičici plodne zemlje nalazi i do 1.000 metara hifa gljiva. Upravo taj nevidljivi svet daje zemljištu njegovu vitalnost i sposobnost da podrži biljni rast.
Mikroorganizmi su najsitniji organizmi na planeti, toliko mali da su ispod granice vidljivosti ljudskog oka. Vidljivi su isključivo pomoću mikroskopa i čak su deset puta sitniji od prečnika vlasi kose.
Međutim, njihova sićušna veličina ne znači i mali značaj. Naprotiv – njihova brojnost u zemljištu je ogromna. Ukupna biomasa mikroorganizama u jednom hektaru plodnog zemljišta može dostići između pet i deset tona, što jasno govori o njihovoj ključnoj ulozi u funkcionisanju zemljišnog sistema.
Humus nije „opao“ – on je nestao! Zašto bez živog zemljišta poljoprivreda STAJE!
Mikroorganizmi kao „metaboličke mašine“
Velika biomasa mikroorganizama nastaje zahvaljujući njihovom izuzetno brzom metabolizmu. Oni se razmnožavaju geometrijskom progresijom – od jedne ćelije nastaju dve, zatim četiri, šesnaest, trideset dve, i tako dalje, u veoma kratkom vremenskom periodu.
Sličan proces se dešava i prilikom primene mikrobioloških preparata u poljoprivredi. Kada se korisni zemljišni mikroorganizmi nađu u svom prirodnom okruženju, oni se brzo umnožavaju i povećavaju svoju biomasu, jer se u zemljištu „osećaju kao kod kuće“.
Mikrobna biomasa kao najbrži izvor hraniva za biljke
Mikrobna biomasa predstavlja ukupnu količinu ugljenika, azota i fosfora vezanih u mikroorganizmima. Ona je najlabilniji, odnosno najlakše dostupan izvor ovih hranljivih elemenata za biljke.
Bakterije, kao najzastupljeniji mikroorganizmi, imaju izuzetno povoljan odnos ugljenika i azota (5:1), što ih čini izuzetno hranljivim za biljke. Kada je mikrobna biomasa u zemljištu visoka, biljke imaju stabilan i kontinuiran izvor hrane, pa je rizik od „gladovanja“ useva znatno manji.
Prirodni ciklus hranljivih materija
Pored direktnog snabdevanja biljaka hranivima, mikrobna biomasa doprinosi i razgradnji žetvenih ostataka, čime se dodatni nutrijenti oslobađaju i vraćaju u kruženje. Istovremeno, ona je pokazatelj promena u sadržaju organske materije u zemljištu.
Mikrobne ćelije su, kao i sve žive ćelije, najvećim delom građene od vode, dok preostali deo čine proteini – direktan izvor azota. Dok sa biljnim ostacima u zemljište stižu ugljeni hidrati, a sa životinjskim ostacima lipidi, mikroorganizmi u zemljište unose proteine i azot.
Kada završe svoj životni vek, mikroorganizmi postaju neposredan izvor ne samo azota, već i brojnih makro i mikroelemenata, čime dodatno doprinose dugoročnoj plodnosti zemljišta.
Komentari